Tilbake
Lær om vin Lagring og servering

Innkjøp og servering

Korleis bereknar du vinmengd til middag eller selskap? Kor mange gradar skal vinen halde? Her får du svar på spørsmål om berekning og servering av vin.
Innkjøp og servering liten.jpg
Foto: iStock

Førebu innkjøp

Før du kjøper inn vin til selskapet, bør du tenkje gjennom nokre ting:
  • Kor mange gjester kjem?
  • Kor mange retter skal du servere?
  • Kor stort budsjett har du?

Bestilling

Skal du bestille vin, rår vi deg til å gjere det minst ei veke før selskapet. Før høgtider bør du rekne to veker for å vere sikker på å få vinane du ønskjer. Du kan hente varene dine i butikk eller på postkontor.

Ønskjer du å returnere uopna flasker etter selskapet, er det lurt å avtale det på førehand med den lokale vinmonopolbutikken. Hugs kvittering! 

Hugs alkoholfritt

Den tida er forbi då alkoholfritt hos Vinmonopolet var halvgode alkoholfrie vinar. Plassen i alkoholfrihyllene er no vigd fruktmostar, leskedrikkar og alkoholfrie øl av topp kvalitet. Også dei alkoholfrie produkta er kvalitetssikra og nøye utvalde. Vi vil at også du som ikkje ønsker eller kan drikke alkohol, skal få noko godt i glaset.

Mengde per gjest

I tabellen nedanfor er eitt glas 10–12 cl raudvin, 10 cl musserande vin / kvitvin og 6 cl søt vin / sterkvin. 

Skal de sitje lenge ved bordet, til dømes dersom det er mange planlagde talar, kan det vere greitt å rekne noko ekstra vin til hovudretten.

Kor mange flasker vin treng eg?

Rekn ut kor mange flasker vin du treng, ut frå talet på gjester og vinmengd per gjest:

Aperitif/musserande vin:
1-2 glas pr person         6-7 glas pr flaske

Forrett:
1-2 glas pr person         6-7 glas pr flaske 

Hovedrett:
2-3 glas pr person         5-6 glas pr flaske 

Dessert - søt vin eller søt sterkvin:
1 glas pr person             10-12 glas pr flaske

Ein kartong med vin (3 liter) tilsvarar 4 flasker vin. I ein standard 70cl flaske brennevin, likør etc er det 17,5 einingar. Da beregner vi 4cl pr eining.

Skal de sitje lenge ved bordet, til dømes dersom det er mange planlagde talar, kan det vere greitt å rekne noko ekstra vin til hovudretten.

Hugs! Ikkje fyll vinglaset heilt fullt. Det gjer det vanskelegare å lukte på vinen. 

Ein kartong med vin (3 liter) svarer til fire flasker vin. I ei heilflaske vin (75 cl) er det cirka 6 glas. I ei standard flaske (70 cl) brennevin eller likør er det 17,5 einingar. Då reknar vi 4 cl per eining.  

Kva temperatur skal vinen ha? 

Rett temperatur er viktig for at vinen skal kunne vise seg frå si beste side. Dessverre blir raudvin ofte servert for varm og kvitvin for kald. 

  • Lette, rimelege og enkle vinar – raude og kvite – bør serverast kjølige.
  • Vinar med fylde, kraft og konsentrasjon bør serverast rundt 18 °C.

Server heller vinen litt for kjølig enn for varm. Vinen blir fort oppvarma når han kjem i glaset.

Tilrådde serveringstemperaturar

  • Musserande vinar: 6–10 ˚C
  • Tørre, lette kvitvinar: 8–10 ˚C
  • Kraftigare kvitvinar: 10–12 ˚C
  • Rosévin: 8–10 ˚C
  • Dei aller lettaste raudvinane: 12–14 ˚C
  • Middels kraftige raudvinar: 14–16 ˚C
  • Kraftige og tanninrike raudvinar: 16–18 ˚C
  • Tørre sterkvinar: 14–16 ˚C
  • Søte vinar: 10–12 ˚C
  • Søte sterkvinar: 16–18 ˚C

Når skal man ta vinen ut frå kjøleskapet?

Temperaturen i kjøleskapet er normalt 4 °C. Vin som blir servert rett frå kjøleskapet, er forfriskande, men har lite smak og aroma. Stig vinen til over 20 °C, blir han fort slapp og alkoholisk, og dei fine smakane og luktene forsvinn.

Ta gjerne vinen ut frå kjøleskapet 20 minutt før servering. Då vil han vere ca. 8 °C. Ein romtemperert (24 °C) raudvin kjem ned i behageleg serveringstemperatur etter ein halvtime i kjøleskapet.    

 

Podkast 14 Festmiddag - her er det du trenger

Hvor mye vin trenger du, og hvilke typer bør du kjøpe inn? Er det greit med bare ett vinglass?